تبلیغات
منابع طبیعی - نیم نگاهی به مصوبه های تامل برانگیز اخیر مجلس در باره آب و منابع طبیعی
منابع طبیعی
یکشنبه 5 اردیبهشت 1389

نیم نگاهی به مصوبه های تامل برانگیز اخیر مجلس در باره آب و منابع طبیعی

یکشنبه 5 اردیبهشت 1389

نوع مطلب :
نویسنده :مهدی صامتی

اگرچه تبصره الحاقی بند 2 لایحه بودجه  89 كه اسفند 88  به تصویب مجلس رسید می رفت تا پایان سالی تلخ را برای كارشناسان منابع طبیعی و محیط زیست رقم زند با هوشیاری مسئولان مربوطه و برخورد به موقع کارشناسان دلسوز (از قرار معلوم) ختم به خیر شد اما مصوبه جدید مجلس در شروع سال جدید برای دلسوزان طبیعت ایران مایه تعجب بود .  بر اساس این طرح که تاکنون یک ماده واحده و چهار تبصره آن بررسی شده است، وزارت نیرو موظف است ضمن اطلاع رسانی فراگیر و موثر به ذینفعان، طی دو سال تمام پس از ابلاغ این قانون برای کلیه چاههای آب کشاورزی فعال فاقد پروانه واقع در دشتهای ممنوعه آبی که قبل از پایان سال 85 حفر و توسط وزارت نیرو و دستگاههای استانی شناسایی شده اند، پروانه مناسب صادر کند. لازم به یادآوری است كه در حال حاضر و به استناد گزارش‌هایی كه از طریق وزارت نیرو منتشر می شود ( سال ۸۲-۱۳۸۱)، حدود 60 میلیارد مترمكعب آب از طریق چاه‌های عمیق و نیمه‌عمیق كه تعداد آنها به بیش از چهارصد و پنجاه هزار حلقه می رسد،استخراج می‌شود. از كل چاه‌های موجود حدود 268 هزار حلقه در مناطق آزاد و 190 هزار حلقه در مناطق ممنوعه حفر شده است. اگر بنا را بر خوشبینی و نیت خیر نمایندگان محترم مجلس بگذاریم اما بطور قطع باید گفت تصمیمی حساب نشده و  بدون كار كارشناسی صورت گرفته است. از طرفی نمی توان فبول کرد که نمایندگان پیگیر چنین طرحی از وضعیت منابع آبی كشور اطلاع كافی نداشته اند. در این مورد بعضی از نمایندگان اظهار داشته اند که بسیاری از چاهها حتی مربوط به چندین سال پیش بوده است و صاحبان آنها اطلاع کافی از سیر اداری کارها نداشته اند و بعضی دیگر هم دنبال پروانه حفر و بهره برداری نبوده اند چرا که در گذشته كشاورزانی كه تنها راه درآمد آنان از كشاورزی بوده چاه هایی عمیق یا نیمه عمیق را به صورت غیرمجاز حفر كرده اند.حتی در برخی دشت ها قدمت چاه های غیرمجاز افزون بر دو یا سه دهه است و برخی از چاه های غیرمجاز حتی قبل از انقلاب حفر شده اند. از طرفی بر اساس مقررات وزارت نیرو چون این چاه ها شرایط تبدیل شدن به چاه مجاز را نداشته اند، نمی توانسته اند آنها را به چاه مجاز تبدیل كنند. به هر حال به نظر نمایندگان محترم چون این چاههای غیرقانونی از سالها پیش مشغول بهره برداری بوده اند اکنون باید این کار قانونمند شود

اینکه اکثر چاههای غیر مجاز با تهیه سوخت از بازار آزاد برداشت آب داشته اند و کماکان نیز به کار خود ادامه می دهند ؛

اینکه صدها نفر از طریق همین چاههای غیر مجاز مشغول کارند و صدها هزار نفر هم از این طریق امرار معاش می کنند ؛

اینکه انسداد این چاهها پیامدها و بحران های زیانبار اجتماعی داشته و نمی توان هزاران چاه غیر مجاز را پلمپ کرده و از کار انداخت و اصلا این کار امکانپذیر نیست ؛

و بالاخره اینکه باید تکلیف این چاههای غیر مجاز روشن شود ، قبول ؛ اما از مجلسی که سرنوشت قانونگذاری این ملک و ملت بدست آنها سپرده شده است انتظار این است که حساسیت بیشتری نسبت به اینگونه تصمیمات به خرج دهند و برای رسیدن به هدف راههای دیگری را که سالهای سال کارشناسان و متخصصان مربوطه ارایه کرده اند نیز مورد نظر قرار داده و می دادند. چرا که به قول بان کی مون-دبیرکل سازمان ملل متحد منابع آب حیاتی ما کاملا تجدیدپذیر اما به شدت آسیب پذیر و در خطر هستند . نمایندگان محترم نیک می دانند که:

۱- علاوه بر محدودیت منابع آب و توزیع نامناسب زمانی و مكانی آن در كشور، استفاده از این منابع با ارزش از كارآیی مطلوبی برخوردار نبوده و راندمان آن بسیار پایین است بطوریکه میزان كارآیی مصرف آب در بخش كشاورزی حدود 35 درصد محاسبه می‌شود. از طرفی در بخش مصارف شهری نیز صرف‌نظر از مصارف بی‌رویه شهروندان، به دلیل فرسودگی شبكه‌های توزیع داخل شهرها میزان اتلاف آب تا حدود 30 درصد برآورد می‌شود. مجموعه مشكلات فوق از اتلاف شدید منابع محدود آب كشور حكایت دارد. از این‌رو، به‌منظور مقابله با بحران كمبود آب، اتخاذ رویكردها و سیاست‌های نوین از سوی مجلس و دولت برای جلوگیری از تخریب روزافزون این عنصر حیاتی ضروری است لذا تداوم و تسریع در اصلاح روش‌های استفاده از آب در بخش کشاورزی، توسعه کشت گلخانه ای، تجهیز شبکه‌های مصرف و ترمیم و نوسازی شبکه‌های فرسوده شهری برای جلوگیری از هرز روی آب شرب از جمله اقدامات مورد نیاز در بخش آب است

۲- نظام مالكیت اراضی و پراكندگی زمین‌های زراعی و قطعات كوچك آنها، هنوز یك مشكل اساسی در تهیه طرح‌های بزرگ شبكه‌های آبیاری و ایجاد نهادهای مدیریت و بهره‌برداری و نگهداری آنها محسوب می‌شود. در نتیجه نظام بهره‌برداری از آب و زمین در راستای صرفه‌جویی در مصرف آب نیست. در این راستا به اقدامات مهمتری نظیر یكپارچه‌سازی اراضی، اصلاح الگوی كشت و اصلاح استراتژی‌های آبیاری نیاز است كه هر دو مستلزم دگرگونی‌های اساسی در سیاست‌های بخش كشاورزی است.

 ۳- اگرچه طی سال‌های گذشته سرمایه‌گذاری عظیمی در بخش آب و كشاورزی صورت گرفته است و تاسیسات و زیرساخت‌های وسیعی در جهت تامین، انتقال و توزیع آب ایجاد شده است. لیكن از آنجایی كه افزایش راندمان آبیاری و افزایش تولید كشاورزی به صورت اهدافی مستقل و مجزا از یكدیگر پیگیری می‌شود، این تاسیسات قادر به تامین اهداف اصلی به نحو مطلوب نگردیده‌اند. به منظور دستیابی به اهداف فوق‌الذكر باید ارتباط و پیوستگی بین آنها را در مقوله «بهره‌وری» جست‌وجو نمود. افزایش توامان كارایی مصرف آب و افزایش تولید در واحد سطح را با مفهوم «افزایش تولید به ازای هر واحد حجم آب مصرفی» می‌توان به هم پیوند داد.

۴- به جای سرمایه گذاریهای عظیم سدسازی در نقاط مختلف کشور, وزارت نیرو باید توجه بیشتری به مسایل آبخوانداری و تغذیه سفره های آب زیرزمینی معطوف دارد. چه می شد اگر هزینه های گزاف ساختن سدهای متعددی که بعضی از آنها نباید ساخته می شد به احداث و ترمیم شبکه های آبرسانی کشاورزی اختصاص داده می شد تا از این طریق چند درصدی به راندمان و کارایی مصرف آب کشاورزی افزوده می گشت.

۵- چنانچه واقع بینانه به مسایل فوق توجه شود و توصیه های کارشناسان بخش آب و کشاورزی برای بهبود وضعیت منابع آب عملی می شد. اصلا نیازی به حفر این تعداد چاه آب نبود که حالا دغدغه افت سطح سفره های آب و فرونشست زمین حتی در برخی از نقاط جنوبی شهر تهران داشته باشیم. 

-فرجام سخن اینکه اگر نمایندگان محترم به جای دغدغه پیدا کردن راهی برای مجوز دار کردن چاههای ممنوعه، در صدد راهی برای ایجاد شغل و کار مناسب برای جوانان روستایی باشند و مسئولین محترم به جای تشویق به فرزند بیشتر در صدد کم کردن نرخ بیکاری باشند خود به خود این فشار کاذب از دوش آنها کمتر می شود. با این حال اگر همچنان در تصمیم خود مصرند با عنایت به اینکه در اکثر چاههای مجاز و دارای پروانه هم در حال حاضر بیش از مقدار مجاز پمپاژ آب صورت می گیرد باید دولت را موظف نمایند با کنترل و تعدیل برداشت چاههای مجاز ، در حد همان اضافه برداشتی که از چاههای مجاز صورت می گرفته نسبت به صدور پروانه برای چاههای غیر مجازی که ضرورت دارند اقدام نماید تا تعادل سطح سفره آب زیرزمینی بیش از پیش دستخوش افت قرار نگیرد اینکار از طریق ایجاد شبكه سنجش مصارف آب كشاورزی (نصب کنتور) و پایگاه اطلاعاتی مناسب امکانپذیر است.




feet pain
یکشنبه 26 شهریور 1396 08:42 ق.ظ
Excellent weblog right here! Also your web site
rather a lot up fast! What web host are you using?
Can I get your associate link to your host? I
want my website loaded up as fast as yours lol
Foot Pain
دوشنبه 16 مرداد 1396 05:17 ق.ظ
Hey There. I found your blog using msn. This is a really well written article.
I'll be sure to bookmark it and return to read more of your useful info.
Thanks for the post. I'll certainly comeback.
kathipeniston.wordpress.com
چهارشنبه 3 خرداد 1396 05:08 ب.ظ
Somebody essentially help to make critically posts I'd
state. This is the first time I frequented your web
page and up to now? I surprised with the research you made to
create this particular post amazing. Wonderful activity!
std clinic near me
سه شنبه 26 اردیبهشت 1396 05:11 ق.ظ
چلیپا از خود نوشتن در حالی که ظاهر شدن مناسب اصل آیا واقعا حل و فصل
درست با من پس از برخی از زمان.
جایی درون جملات شما در واقع
موفق به من مؤمن اما تنها برای کوتاه در حالی که.
من هنوز کردم مشکل خود را با جهش در منطق و یک خواهد را
سادگی به کمک پر کسانی که شکاف.
اگر شما که می توانید انجام من را بدون شک تا پایان مجذوب.
Latoya
یکشنبه 24 اردیبهشت 1396 09:06 ق.ظ
No matter if some one searches for his vital thing, thus
he/she desires to be available that in detail, so that thing is maintained over here.
BHW
دوشنبه 4 اردیبهشت 1396 07:11 ق.ظ
I think this is among the most important info for me. And
i'm glad reading your article. But want to remark on some general things, The website style
is ideal, the articles is really excellent : D. Good job, cheers
BHW
شنبه 2 اردیبهشت 1396 07:16 ب.ظ
Hello it's me, I am also visiting this web site
regularly, this website is genuinely good and the people are genuinely sharing nice
thoughts.
manicure
یکشنبه 20 فروردین 1396 07:37 ب.ظ
Thank you a bunch for sharing this with all of us you actually
understand what you're speaking about! Bookmarked. Kindly additionally consult with my
web site =). We will have a hyperlink exchange contract among us
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر