تبلیغات
منابع طبیعی - جانشینی (توالی) اکولوژیکی
منابع طبیعی
شنبه 18 اردیبهشت 1389

جانشینی (توالی) اکولوژیکی

شنبه 18 اردیبهشت 1389

نوع مطلب :
نویسنده :مهدی صامتی

یکی از خصوصیات بنیادین بیوسنوزها پویایی آنها است. زیر نظر گرفتن یک منطقه متروکه به مدت طولانی (چندین سال) نشان می دهد که این منطقه تدریجاً توسط گیاهان یکساله، سپس توسط درختچه ها و بالاخره توسط درختان اشغال می گردد. این تغییرات مبیّن یک عمل جانشینی است که در بیوسنوزها رخ می دهد و اصطلاحاً به آن جانشینی یا توالی اکولوژیکی گفته می شود. اولین مطالعۀ عمیق و اصولی در مورد جانشینی ها توسط کلمنتس در سال 1916 انجام گرفته است.

اکوسیستم های مختلف در هر مرحله از تحول دارای خصوصیات مخصوص همان مرحله می باشند که با سایر مراحل متفاوت است. چگونگی تغییر خصوصیات این واحدها را که بازتاب آن در جوامع زیستی مشخص تر می باشد، در قالب جانشینی یا توالی اکولوژیکی می توان مشاهده نمود.

در واقع جوامع مختلف ممکن است رشد زیادی نداشته باشند، بلکه تغییر خصوصیت می دهند یا به عبارت دیگر، جامعه ای جانشین جامعه ای دیگر می شود و پیوستگی تغییرات مانع از آن می شود که بتوان مرز مراحل مختلف تحول جامعه را مشخص نمود.

توالی در هر کجا اتفاق بیافتد سر انجام منجر به تشکیل جامعه ای می شود که با محیط به حالت تعادل رسیده است.

استقرار موجودات زنده در محیطی که قبل از آن هرگز جمعیتی در آن وجود نداشته و به عبارت دیگر یک محل تهی بوده است اصطلاحاً جانشینی های اولیه گفته می شود. بیوسنوزهایی که تدریجاً جایگزین یکدیگر می شوند سری می نامند و موجوداتی که ابتدا و پیش از بقیه در یک مکان مستقر می شوند، موجودات پیشگام یا طلایه داران نامیده می شوند.

از مهمترین ویژگیهای طلایه داران می توان به موارد زیر اشاره کرد:

الف) فرصت طلب هستند، عمدتاً گیاهانی هستند که در جهت استفاده از محیط های باز و تشکیل کلونی در آن تخصص یافته اند.

ب) به مقدار زیاد بذر تولید می کنند. پس از تولید بذر زیاد، به راحتی در محیط پخش شده و رشد می کنند و اغلب انرژی خود را صرف تولید مثل می کنند.

ج) کوچک هستند. کوچکی اندازۀ آنها نه تنها به این دلیل است که بیشتر انرژی خود را در جهت تولید بذر و کمتر برای رشد و رویش اختصاص می دهند، بلکه به این دلیل است که اساساً به پیکرۀ بزرگ احتیاج ندارند. در اکوسیستم های باز رقابت بین گونه ها در حد اقل ممکن است (به خصوص در مراحل اولیه توالی که تعداد گونه ها و جمعیت افراد کم است) و بلندی قد فایده ای برای گیاه ندارد.

د) زندگی کوتاهی دارند. این پدیده باعث می شود سریعاً انرژی خود را صرف تولید مثل کنند.

ﻫ) اختصاصی نیستند. تغییرات محیطی را تحمل کرده و قدرت سازگاری بالایی دارند.

تکامل سری ها نهایتاً منتج به یک بیوسنوز پایدار می گردد که با محیط اطراف خود در تعادل بوده و به بیوسنوز اوج یا کلیماکس موسوم است. بیوسنوز اوج طی دوره ای که می تواند چندین برابر عمر انسان باشد، بدون هیچ گونه تغییری به حالت پایدار باقی می ماند و دارای حداکثر هومئوستازی است. بر طبق نظر کلمنتس، فورماسیون (شکل ظاهری گونه های گیاهی) متعلق به کلیماکس را آب و هوای ناحیه ای تعیین می کند که این آب و هوا را اقلیم اوج می نامند. از طرفی جانشینی های ثانویه در اماکنی که قبلاً توسط جوامعی اشغال گردیده بود، لیکن به واسطه تغییرات اقلیمی و پدیده های طبیعی (آتشفشانی ها و آتش سوزی ها) و یا فرسایش و یا به دلیل دخالت بشر (شخم زمین ها) موجودات زندۀ آن از بین رفته اند، صورت می گیرد. جانشینی های ثانویه غالباً منتج می گردد به تشکیل یک دیس کلیماکس ( وضعیت پایدار اکولوژیکی که عمدتاً توسط دخالت انسان ایجاد شده است مثل بیابان حاصل از جنگل زدایی) که با کلیماکس اولیه تفاوت دارد.

عوامل دیگری هم هستند که مراحل توالی اجتماعات را پیش از رسیدن به حدود نقطۀ اوج، کند یا متوقف می کنند. بنابر این برخی از اجتماعات هرگز به نقطۀ اوج نمی رسند و همیشه در یک مرحله ای پیش از نقطه اوج به حالت نا بالغ باقی می مانند. تالاب های کنار دریا نمونۀ خوبی از این مورد هستند.

همچنین قابل ذکر است. جانشینی هایی را که منجر به تشکیل کلیماکس نهائی نمی گردد، جانشینی های مخرب می نامند. برخی موارد در رابطه با جانشینی سری ها دیده می شود که پس از گذشت زمان معینی، جامعۀ اولیه به طور خود به خود مجّدداً در محل استقرار پیدا می کند. این گونه سری ها به سری های تحولی دوره ای معروفند. از طرفی گاهی بر خلاف آن چه که در مورد سری های پیش رونده مشاهده شد، نهایتاً به یک کلیماکس نخواهیم رسید بلکه در انتهای آن یک گروه سادۀ گیاهی نظیر آن چه که در مورد گروه های پیشگام ذکر شد، به وجود خواهد آمد که اصطلاحاً به آنها سری های تحولی قهقرایی می گویند. معمولاً انسانها مسبب اصلی به وجود آمدن این قبیل سری ها می باشند. اصولاً جانشینی ناشی ازتأثیرات موجود زنده را اتوژنیک و جانشینی ناشی از تأثیر عوامل غیر زیستی را آلوژنیک می نامند. در مراحل اولیۀ جانشینی، سرعت افزایش تنوع بیشتر است در حالی که در مراحل آخر جانشینی، سرعت افزایش تنوع، کاهش میابد (به دلیل رقابت). همچنین مشاهده می شود که طی جریان توالی، تولید ناخالص افزایش و تولید خالص کاهش می یابد.

در مراحل اولیۀ توالی، تولید و تنفس در حال افزایش هستند ولی همواره مقدار تولید ناخالص بر تنفس اکوسیستم فزونی دارد یعنی:                                                                                                     

در نتیجه همیشه مقداری از تولید به صورت خالص بر مقدار وزن زندۀ اکوسیستم می افزاید. هرچه اکوسیستم به کلیماکس نزدیک شود، تفاوت این دو کمتر شده و کسر به یک نزدیکتر می شود تا این که در مرحلۀ کلیماکس با یکدیگر مساوی می شوند. در این صورت اکوسیستم همۀ انرژی خورشیدی تثبیت شده را از طریق تنفس مصرف می نمایند. بنابر این یکی از روش های تعیین مرحله توالی اکوسیستم ها به دست آوردن کسر تولید ناخالص به تنفس است.

اینگونه جانشینی ها در محیط های آبی نیز دیده می شود. پر شدن تدریجی گستره های آبی در اثر رشد گیاهان و یا رسوبات گوناگون مثال شناخته شده ای از چگونگی سیر جانشینی در آبهاست. اصولاً یک دریاچه بدواً اولیگوتروف است. یعنی دریاچۀ نسبتاً جوان که دارای آبی عمیق و شفاف و غنی از اکسیژن بوده و میزان تولید در آن کم است. انباشتگی در این دریاچه به تدریج به علت ته نشین شدن مواد آبرفتی و بقایای جانوری و گیاهی در کف دریاچه آغاز می گردد و ورود رسوبات مختلف در اثر آبشویی خاک های مناطق مجاور که حاوی عناصر مختلف از جمله فسفر و ازت هستند سبب افزایش رشد گیاهان شده و به تدریج بر میزان تولید اضافه شده و از درصد اکسیژن کاسته می شود به طوری که بقای سایر موجودات آبزی نیز با مشکل مواجه می شود. در این هنگام با پدیده ای به نام اختناق دریاچه مواجه هستیم. به مرور زمان با افزایش میزان انباشتگی و بالا رفتن رسوبات و مواد خارجی به تدریج دریاچه تبدیل به مرداب و سپس به مرتع و بالاخره جنگل می شود. این سیر تحولی بر حسب مورد با سرعت های متفاوتی رخ می دهد.

 

         

 




http://canadianopharmacy.com/
دوشنبه 7 مرداد 1398 01:59 ق.ظ

You actually said this perfectly.
pharmacy canada online prescriptions canadian prescriptions online northwest pharmacies canadian online pharmacies legitimate canada rx buy vistagra usa canadian government approved pharmacies online pharmacies of canada buy viagra usa canadian prescriptions online
http://costringsu.strikingly.com/
دوشنبه 3 تیر 1398 05:46 ق.ظ

You actually suggested it perfectly!
cheap cialis cialis wir preise cialis 20mg preis cf miglior cialis generico how does cialis work we like it cialis price cialis online deutschland generic cialis tadalafil cost of cialis cvs cialis baratos compran uk
http://prefemsio.strikingly.com/
یکشنبه 2 تیر 1398 01:47 ب.ظ

Nicely put. Thanks.
cialis rezeptfrei sterreich safe site to buy cialis online cialis professional yohimbe cialis prezzo di mercato generic cialis soft gels 40 mg cialis what if i take cialis 20mg prix en pharmacie cialis for daily use precios de cialis generico cialis therapie
http://quepersra.strikingly.com/
شنبه 1 تیر 1398 11:09 ب.ظ

Really a lot of very good info!
achat cialis en suisse usa cialis online wow cialis 20 how to purchase cialis on line cialis prezzo in linea basso non 5 mg cialis generici enter site very cheap cialis tarif cialis france cialis lilly tadalafi cialis coupon
Cialis canada
شنبه 1 تیر 1398 06:22 ق.ظ

Helpful posts. Regards.
prezzo di cialis in bulgaria american pharmacy cialis cost of cialis per pill cialis name brand cheap cialis preise schweiz viagra cialis levitra comprar cialis navarr cialis coupons il cialis quanto costa india cialis 100mg cost
buy cialis with prescription
جمعه 31 خرداد 1398 02:26 ب.ظ

Really lots of useful material.
cialis purchasing cialis generic availability i recommend cialis generico achat cialis en europe only best offers 100mg cialis cialis 10 doctissimo cialis pills boards wow cialis tadalafil 100mg cialis professional from usa cialis 30 day sample
buy cialis professional online
پنجشنبه 30 خرداد 1398 09:53 ب.ظ

You made your position pretty clearly.!
cialis 20mg prix en pharmacie india cialis 100mg cost acquistare cialis internet acheter cialis meilleur pri generic cialis soft gels cialis generico generic cialis at the pharmacy cialis pills cialis 5mg dose size of cialis
http://adquase.strikingly.com/
چهارشنبه 29 خرداد 1398 10:48 ق.ظ

Terrific data. Thanks a lot.
how to purchase cialis on line price cialis per pill cialis without a doctor's prescription enter site 20 mg cialis cost buying brand cialis online tadalafil generic american pharmacy cialis cialis rckenschmerzen when can i take another cialis cialis name brand cheap
Cialis canada
سه شنبه 28 خرداد 1398 06:26 ب.ظ

Truly loads of beneficial tips!
canadian cialis acheter cialis kamagra cialis prezzo al pubblico try it no rx cialis cialis generic availability overnight cialis tadalafil look here cialis order on line buy generic cialis cialis generico in farmacia venta cialis en espaa
http://zootapal.strikingly.com/
دوشنبه 27 خرداد 1398 05:54 ق.ظ

You said it very well..
cialis mit grapefruitsaft cialis per paypa cialis 5 mg buy cialis generic availability cheap cialis cialis tablets australia purchase once a day cialis cialis daily click here take cialis tadalafil
http://uninspar.strikingly.com/
یکشنبه 26 خرداد 1398 04:35 ب.ظ

Useful content. Thanks!
we recommend cheapest cialis cialis in sconto where cheapest cialis cialis cipla best buy cialis generico en mexico cialis y deporte link for you cialis price venta cialis en espaa buy cialis online cialis great britain
http://probinrei.strikingly.com/
یکشنبه 26 خرداد 1398 02:00 ق.ظ

Many thanks! Plenty of info.

fast cialis online buying brand cialis online generic cialis at walmart achat cialis en itali cialis uk next day cuanto cuesta cialis yaho cialis australian price we choice free trial of cialis generic cialis in vietnam where to buy cialis in ontario
buy cialis uk
شنبه 25 خرداد 1398 11:59 ق.ظ

Position clearly utilized!!
cialis therapie acheter du cialis a geneve try it no rx cialis no prescription cialis cheap precios cialis peru cialis side effects cialis 5 mg funziona cialis 20 mg cut in half miglior cialis generico cialis e hiv
http://leaconmo.strikingly.com/
جمعه 24 خرداد 1398 09:48 ب.ظ

You actually reported this perfectly!
side effects for cialis fast cialis online cialis 5 mg para diabeticos generic cialis soft gels generic cialis with dapoxetine cialis wir preise what is cialis cialis 10 doctissimo cialis generico lilly we choice cialis uk
http://mihodri.strikingly.com/
جمعه 24 خرداد 1398 07:39 ق.ظ

You've made your position very clearly..
cialis 5 mg buy cialis 5mg prix usa cialis online cialis 5mg prix tadalafil generic look here cialis order on line cialis generika in deutschland kaufen viagra vs cialis vs levitra we choice cialis uk cialis online holland
cialis kaufen
پنجشنبه 23 خرداد 1398 05:19 ب.ظ

Regards, I value it!
cialis e hiv cialis super acti cialis uk how to buy cialis online usa order a sample of cialis safe site to buy cialis online cialis mit grapefruitsaft cialis sans ordonnance ou trouver cialis sur le net cialis cipla best buy
Buy cialis
پنجشنبه 23 خرداد 1398 03:47 ق.ظ

Terrific content. Thank you.
generic low dose cialis cialis official site cialis e hiv generic cialis at walmart 40 mg cialis what if i take cialis pills wow cialis tadalafil 100mg cialis 20 mg cost calis cialis 5mg billiger
http://admilro.strikingly.com/
چهارشنبه 22 خرداد 1398 01:35 ب.ظ

Thank you. Awesome stuff!
pastillas cialis y alcoho buy original cialis prices for cialis 50mg cialis for sale deutschland cialis online cialis efficacit tadalafil tablets cialis price thailand cialis cipla best buy tadalafil tablets
cialisvie.com
سه شنبه 21 خرداد 1398 10:26 ق.ظ

Amazing a good deal of good info.
comprar cialis 10 espa241a cialis kaufen bankberweisung precios de cialis generico cialis uk next day buy cialis online if a woman takes a mans cialis precios cialis peru generic cialis at walmart can i take cialis and ecstasy cialis daily new zealand
cialisvie.com
دوشنبه 20 خرداد 1398 05:28 ق.ظ

You said it perfectly..
cialis e hiv cuanto cuesta cialis yaho cialis patent expiration venta cialis en espaa achat cialis en itali acheter du cialis a geneve tarif cialis france buy cheap cialis in uk cialis e hiv the best choice cialis woman
all natural form of viagra
شنبه 18 خرداد 1398 01:04 ق.ظ

This is a topic that is near to my heart... Take care! Exactly where are your contact details though?
cialisvie.com
جمعه 17 خرداد 1398 05:38 ب.ظ

You actually said this wonderfully!
we use it 50 mg cialis dose 40 mg cialis what if i take tadalafilo pastillas cialis y alcoho cialis billig usa cialis online generic cialis soft gels cialis tablets for sale wow cialis 20 cialis generisches kanada
Fmovies online
دوشنبه 2 اردیبهشت 1398 10:22 ب.ظ
Hey would you mind sharing which blog platform you're working with?
I'm going to start my own blog in the near future but I'm having a
tough time selecting between BlogEngine/Wordpress/B2evolution and Drupal.
The reason I ask is because your design and style seems different then most blogs and I'm looking
for something completely unique. P.S
Apologies for being off-topic but I had to ask!
http://ukcanadianpharmacy.com/
چهارشنبه 21 فروردین 1398 12:26 ب.ظ

Helpful information. With thanks.
drugstore online reviews canadianpharmacyusa24h is it legal canadian pharmacy world canadian online pharmacy pharmacy onesource canadian pharmaceuticals companies north west pharmacy canada canadian pharmacies that ship to us canada online pharmacies reviews canadian pharmaceuticals nafta
kamagra oral jelly
یکشنبه 12 اسفند 1397 02:57 ق.ظ
I get pleasure from, lead to I discovered just what I was looking for.
You have ended my 4 day lengthy hunt! God Bless you man. Have a nice day.
Bye
essay writing
جمعه 10 اسفند 1397 02:12 ب.ظ
Hello, i believe that i saw you visited my blog so i got here to go back the want?.I'm
trying to find issues to enhance my web site!I
guess its good enough to make use of some of your ideas!!
buy cialis online
پنجشنبه 15 آذر 1397 11:48 ب.ظ

Really tons of fantastic knowledge!
sublingual cialis online buy cialis uk no prescription cialis 20 mg best price canadian drugs generic cialis buying cialis overnight cialis from canada cialis 5mg cialis farmacias guadalajara cialis 30 day sample cialis wir preise
buy cials online
پنجشنبه 15 آذر 1397 04:19 ق.ظ

Kudos. Quite a lot of forum posts!

cialis preise schweiz cialis for sale the best site cialis tablets recommended site cialis kanada tadalafil 5mg cialis 5mg prix low cost cialis 20mg cialis dosage amounts trusted tabled cialis softabs cialis en mexico precio
buy cialis delhi
چهارشنبه 14 آذر 1397 10:45 ق.ظ

Wonderful postings. Thank you!
cialis side effects cialis side effects generic cialis pro effetti del cialis usa cialis online cialis great britain viagra cialis levitra cialis super acti il cialis quanto costa cialis authentique suisse
Online cialis
سه شنبه 13 آذر 1397 11:18 ب.ظ

Superb advice. Cheers!
click here cialis daily uk acheter cialis meilleur pri acquistare cialis internet cialis 100mg suppliers cialis dosage cialis 30 day trial coupon tadalafil 20mg cialis sicuro in linea cialis daily reviews generic cialis 20mg tablets
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر
نمایش نظرات 1 تا 30