تبلیغات
منابع طبیعی - موادآلی خاک
منابع طبیعی
شنبه 18 اردیبهشت 1389

موادآلی خاک

شنبه 18 اردیبهشت 1389

نوع مطلب :
نویسنده :مهدی صامتی

زندگی موجودات درخاک بستگی کامل به وجود مواد آلی برای انرژی و عناصر غذائی دارد. هزاران سال است که بشر به اهمیت موادآلی از نظر تولیدات غذایی پی برده است و نقش موادآلی در رشد و نمو گیاه توسط حکیم عمر خیام شاعر و ریاضیدان معروف ایرانی با عبارت شاعرانه زیر بیان گردیده است:

هرجا که گلی و لاله زاری بوده است.   آن لاله زخون شهریاری بوده است.

اگر چه وجود موادآلی در خاک کاملاً مفید است، لکن لی بیک (Liebig) شیمیدان معروف آلمانی متجاوز از 100 سال قبل خاطرنشان ساخت، خاکهائی که منحصراً از موادآلی تشکیل یافته‌اند بطور طبیعی غیرحاصلخیز می باشند.

طرز تشکیل هوموس و مشخصات آن :

درتجزیه بقایای گیاهی و همچنین سنتز ترکیبات گوناگون توسط موجودات خاک مورد بررسی قرار گرفت وخاطرنشان گردید که در نتیجه فعالیت های موجودات خاک، ترکیبات فراوان و متعددی تولید می شوند که از نظر میزان تجزیه و تخریب در درجات گوناگونی قرار گرفته اند. به طور کلی لفظ "هوموس" به آن دسته از مواد آلی اطلاق می شود که به طور کامل تجزیه شده و بیش از آن تغییر پذیر نمی باشند.

تشکیل هوموس :

بقایای موادآلی موجود درخاک یکجا تجزیه نگردیده بلکه اجزای شیمیائی متشکله آن به طور مستقل از یکدیگر تجزیه و فاسد می شوند به عبارت دیگر هنگام تشکیل هوموس از بقایای گیاهی: (1)ترکیبات محلول در آب از قبیل سلولز ها، همی سلولز ها کاهش یافته (2) مقدار نسبی ترکیبات و کمپلکس  های چوبی (Lignin) افزایش می یابد (3) میزان پروتئین افزایش می یابد. گاهی اوقات نیز در نتیجه فعالیت های میکروارگانیسم های خاک مواد پروتئینی جدید نیز تشکیل می شوند. مواد لیگنین موجود در هوموس غالباً از بقایای گیاهی و در نتیجه تغییرات مشخص شیمیائی که در آن صورت می گیرد مشتق می شوند. لیگنین دارای ساختمان حلقوی با 6 کربن بوده و در مقابل تجزیه های آنزیمی مقاوم است. ترکیب لیگنین و اسیدهای آمینه ترکیبات مقاومی را بوجود آورده که در نتیجه باعث تجمع لیگنین و پروتئین ها هر دو می گردد.

قاعدتاً پروتئین ها می باید بآسانی در خاک تجزیه شوند لکن ظاهراً مکانیسم های دیگری به تجمع پروتئین در هوموس کمک می کند که در اینجا به دو مکانیسم اشاره می شود. مکانیسم اول عبارت است از جذب ملکول های پروتئین در سطح مینرال های رسی و در نتیجه مقاوم شدن آنها در برابر تجزیه و تخریب. مکانیزم دیگر عبارت از جذب آنزیم ها در سطح کلوئید های رسی بوده و در نتیجه این عمل آنزیم ها قادر نخواهند بود که مواد پروتئینی را تجزیه نمایند. با توجه به مطالب فوق الذکر ملاحظه می شود که کلوئید های رسی نقش مهمی را در خاک ایفاء می نمایند و این نکته به ویژه در مورد خاکهائی که مقدار رس آنها زیاد و در نتیجه محتوای موادآلی آنها نیز زیاد است کاملاً آشکار می‌گردد. از طرفی هوموس موجود در خاک بکندی تجزیه می گردد و این امر نیز از نظر عملی دارای اهمیت فوق العاده ای است زیرا که ازت در خاک ذخیره گردیده و بتدریج آزاد شده و مورد استفاده گیاه قرار می گیرد.

به طور کلی موادی که به نام هوموس خوانده می شوند شامل بقایای گیاهی در حال تجزیه و همچنین ترکیبات سلولی سنتز شده و ترکیبات مشخص میانی و انتهائی می باشند. مواد هوموسی دائماً در حال تغییر بوده بنابراین هوموس شامل گروه واحدی از مواد نبوده بلکه حاکی از حالت استحاله مواد است که تحت شرایط گوناگون متفاوت می باشند.

مشخصات و خواص هوموس :

یکی از مهم ترین خواص مواد هوموسی مقدار ازت آن است که از 3 تا 6 درصد متغیر بوده و گاهی اوقات نیز ممکن است زیادتر و یا کمتر باشد. مقدار کربن آن معمولاً تغییرات کمتری داشته و به طور متوسط 58 درصد می باشد. بدین ترتیب اگر میزان کربن را 58 درصد درنظر بگیریم برای تخمین میزان مواد آلی کافی است که درصد کربن آلی را در ضریب 1.724 ضرب نمائیم بنابراین نسبت کربن به ازت (C/N) در هوموس مساوی 10 تا 12 می باشد. این رقم بسته به نوع هوموس، درجه تجزیه و فساد آن، نوع و عمق خاک و سرانجام شرایط اقلیمی و محیطی که هوموس در آن تشکیل شده تغییر می نماید.

هوموس همچنین ذخیره بسیار مهمی از فسفر (P) و گوگرد (S) بوده و نسبت: C:N: P:Sدر آن مساوی 1: 1: 10: 120 یا 100 می باشد. یکی دیگر از خواص مهم هوموس ظرفیت تبادل کاتیونی آنست که معمولاً مقدار آن زیاد می باشد. تبادل کاتیونی مربوط به گروه های شیمیائی فعال موجود در موادآلی زنده و مرده است.

از آنجا که هیدروژن موجود در هیدروکسیل این دو گروه قابل تعویض با کاتیونهاست در نتیجه ظرفیت تبادل کاتیونی در هوموس افزایش یافته و مقدار چندین برابر ظرفیت تبادلی بقایای آلی تازه به خاک اضافه شده می باشد. در کمپلکس های آلی نیز مانند کلوئید های رسی مکانهائی وجود دارد که کاتیون هائی از قبیل Mg, Ca و K را به خود جذب می نماید و در نتیجه از آبشوئی عناصر غذایی قابل استفاده گیاه جلوگیری بعمل آورده و این عناصر را بتدریج در اختیار گیاهان عالی و میکروارگانیسم ها قرار می دهد.

طبیعت دو گانه هوموس:

با استفاده از کربن رادیو ایزوتوپ، سن مواد آلی خاک بین 500 تا 2000 سال تعیین گردیده است که بر این اساس سرعت تجزیه شدن یا معدنی شدن مواد آلی کمتر از یک درصد در سال می باشد از طرف دیگر سالانه در حدود 2 تا 3 درصد ازت هوموس در خاکهای کشاورزی با زهکش خوب به صورت معدنی در می آید. با توجه به این گونه آمار ضد و نقیض می توان چنین نتیجه گرفت که مواد هوموسی خاک حداقل از دو نوع ماده آلی تشکیل گردیده است، که از نظر مقاومت در برابر تجزیه با یکدیگر اختلاف زیادی دارند.

هنگامی که لیگنین با اجزاء مختلف خاک ترکیب می شود کمپلکس بسیار مقاومی تشکیل می دهد. همچنین قرار گرفتن مواد آلی در ماتریکس رسهای معدنی خاک ممکن است موادآلی را برای سالیان زیادی از دسترس دور نموده و حفظ نماید. بخش عظیم مواد هوموسی خاک نقش چندانی در تغذیه سالانه گیاه نداشته بلکه مواد غذائی سالانه گیاه عمدتاً به وسیله بخش فعال و کوچکی تأمین می گردد که این بخش متشکل از بقایای مرده گیاهی و حیوانی با درجات مختلف تجزیه و فساد و همچنین موجودات کم عمری است که پایه و اساس موجودات دیگر خاک را تشکیل می دهند.

میزان و نحوه توزیع موادآلی در خاکها:

همزمان با تجزیه و تخریب سنگها و مینرال های قشر سطحی پوسته زمین، عناصر غذائی موجود در آنها نیز آزاد شده و در دسترس گیاهان قرار می گیرند. ازت جو نیز به صورت ترکیبات شیمیائی قابل استفاده در آمده و باعث رشد و نمو گیاهان می گردد. پس از مرگ گیاه بقایای آن در خاک به جای مانده و در نتیجه مواد آلی در خاک تجمع پیدا می کند. همزمان با افزایش ذخیره مواد غذائی قابل استفاده برای گیاه مقدار موادآلی خاک نیز ازدیاد حاصل می نماید. اعمال فوق تا زمانی صورت می گیرد که حالت تعادلی بین میزان تجمع مواد آلی و میزان تجزیه آنها برقرار گردد. در این قسمت عواملی از قبیل اقلیم، پوشش نباتی، زهکشی خاک، عملیات زراعی و بافت خاک را که در مقدار مواد آلی موثرند مورد بحث قرار می دهیم.

اثرات اقلیم و پوشش نباتی در مقدار موادآلی خاکها:

افزایش بقایای مواد آلی موجب ازدیاد مقدار کل این مواد در خاک می گردد. بنابراین انتظار می رود که خاکهای بیابانی به علت کم بودن میزان رشد و نمو گیاهان دارای مقدار خیلی کمی از مواد آلی باشند. افزایش نزولات آسمانی نیز موجب ازدیاد تولید موادآلی گیاهی گردیده و درنتیجه مقدار آن در خاک افزایش می یابد. میزان سالانه نزولات آسمانی دشتهای ایالات متحده آمریکا از نواحی شرقی کلرادو به سمت ایندیانا(Indiana) بتدریج افزایش می یابد و از 40 سانتیمتر به 90 سانتیمتر می رسد و در نتیجه 1- پوشش نباتی این خاکها نیز از بوته ها و علوفه کوتاه غیر متراکم به پوشش علوفه ای بلند و متراکم تبدیل می گردد و 2- همراه با این تغییر، مواد آلی خاک نیز از 180 تن به 360 تن در هکتار (80 تا 160 تن در ایکر) و تا عمق 100 سانتیمتر افزایش می یابد.

مقایسه مقدار موادآلی خاکهای جنگلی با خاکهای چمنی:

مهاجرین اولیه آمریکا، کشاورزی را در خاکهائی که تحت پوشش طبیعی جنگلی بوجود آمده بودند شروع نموده و در سالهای اولیه 1800 میلادی مهاجرین به طرف غرب و زمینهائی که ازعلوفه طبیعی بلند پوشیده شده بود راه یافتند. ساقه های محکم این گونه گیاهان شخم زمین را دچار اشکال می نمود از این جهت ضرورت ایجاد وسائل و روشهای جدید کار کاملاً محسوس بود. مهاجرین ابتداء زمینهای مذکور را فراموش کرده و نقاط دیگر را مورد استفاده قرار دادند لکن بعد از آنکه موفق شدند زمینهای چمنی فوق را شکسته و عملیات کشاورزی را بر روی آنها انجام دهند مرغوبیت و ارجحیت این زمینها آشکار گردید. امروزه حاصلخیزی قابل توجه خاکهای مرتعی آمریکا و همچنین دشتهای وسیع پوشیده شده از علوفه در آرژانتین بخوبی شناخته شده اند. یکی از دلایل حاصلخیزی و بارآوری این گونه خاکها مربوط به مقدار و پراکنش مواد آلی آنهاست. مطالعات انجام شده نشان می دهد که 1- مقدار موادآلی موجود در خاکهای چمنی تقریباً دو برابر مقدار آن در خاکهای جنگلی است و 2- مقدار موادآلی در خاکهای چمنی بتدریج با افزایش عمق خاک کاهش می یابد.

اختلاف بین مقدار و پراکنش موادآلی در خاکهای جنگلی و خاکهای مرتعی مربوط به اختلاف رشد گیاهان و نحوه اختلاط بقایای گیاهی با خاک می باشد. طول عمر ریشه علوفه کوتاه بوده و هرساله ریشه های مرده نباتات به صورت موادآلی هوموسی درمی آیند. بعلاوه ریشه ها با افزایش عمق خاک بتدریج کاهش می یابد. برعکس دوره زندگی ریشه های درختان جنگلی طولانی تر بوده و در نتیجه بقایای گیاهی اغلب به صورت برگها و شاخه های خشک و مرده به سطح خاک می ریزند. قسمتی از این بقایای گیاهی تجزیه شده و حیوانات کوچک خاک نیز مقداری از آنها را با خود حمل کرده و با لایه های نسبتاً نازک خاک سطحی مخلوط می نمایند.

مقدار موادآلی 15 سانتیمتر خاک سطحی (افقA) جنگلهای پهن برگ واقع در قسمت های جنوبی ایالت ویسکانسین (جایی که فعالیت کرمهای خاکی زیاد است) بالغ بر 81 تن در هکتار برآورد شده است. در حالی که این مقدار در لایه تحتانی زیر 15 سانتیمتر (افق E) برابر 25 تن در هکتار می باشد.

موضوع جالب دیگر، اینست که مقدار کل موادآلی در هر دو جامعه جنگلی و مرتعی مشابه بوده لکن در جنگل بیشتر این مواد در قسمتهای هوائی درختان وجود دارد در صورتی که در اکوسیستم مرتعی بیش از 90 درصد موادآلی در درون خاک قرار گرفته است. در اثر از بین رفتن و قطع درختان جنگلها توسط مهاجرین اولیه در حدود نصف موادآلی از محیط خارج گردیده در حالی که در اثر شکستن و شخم خاکهای چمنی تقریباً کلیه موادآلی در خاک به جای مانده و این حالت حتی در مواقعی که علوفه قبل از شخم سوزانده شده بود مشاهده گردیده است. یکی از دلائل متعددی که باعث ازدیاد تولید در خاکهای چمنی می گردد وجود مقدار زیاد موادآلی و نحوه پراکنش آن در خاک است. به طوری که حتی امروزه با وجود مدیریت و استفاده موثر از خاک مقدار متوسط یک محصول ذرت در یک خاک چمنی دارای زهکشی مناسب 10 تا 20 درصد بیشتر از مقدار آن در یک خاک جنگلی در قسمتهای مرکزی ایالات متحده آمریکاست.

مقدار موادآلی در رابطه با بافت خاک:

به طور کلی رابطه بین مقدار رس خاک و مقدار موادآلی آن وجود دارد و دلیل این امر ذخیره مواد غذائی و آب در این گونه خاکهاست. در نتیجه تولید و تجمع موادآلی به مقدار بیشتری در خاکهای ریز بافت صورت می گیرد. از طرفی آنزیم ها جذب مینرال های رسی گردیده و بدین وسیله به صورت غیرفعال درمی آیند و آن دسته از موادآلی که جذب رسها می گردند نیز در برابر عمل میکروارگانیسم ها مقاوم گردیده و بسختی تجزیه می شوند. همراه با افزایش مقدار موادآلی در خاک مقدار ازت و فسفر نیز که از اجزای مهم تشکیل دهنده این مواد می باشند ازدیاد حاصل می نمایند.

خاکهای آلی:

معمولاً بقایای گیاهی موجود در دریاچه ها وحوضچه های کم عمق تجزیه نشده و تحت شرایط غیرهوازی تجمع نموده و مقدار آنها رو به فزونی می گذارد . در نتیجه این عمل خاکهائی (هیستوسول) تولید می گردند که تقریباً کلیه اجزای متشکله آنها از این گونه مواد تشکیل یافته اند. بنابراین مردابها و آبهای ساکن و در نتیجه خاکهای آلی در حفظ و حراست موادآلی نقش موثری را ایفا می نمایند.

یکی از مشخصات ویژه خاکهای آلی لایه لایه بودن آنهاست که در نتیجه تغییرات انواع گیاهی و تولید موادآلی متفاوت در اثر تغییرات اقلیم یا نوسانات عمق آب زیرزمینی حاصل می گردند. خاکهای آلی را می باید معمولاً قبل از زراعت زهکشی نمایند و در نتیجه این عمل شرایط هوازی در لایه فوقانی بوجود آمده  و موادآلی شروع به تجزیه شدن می نمایند. زهکشی باعث تبدیل مواد نیمه تجزیه شده «پیت» به مواد کاملاً تجزیه شده « ماک» (Muck) می گردد و با گذشت زمان کلیه خاک سطحی تجزیه شده و از بین می رود.

نکاتی که می باید در اداره و بهره برداری از موادآلی در نظر گرفته شوند:

مواد آلی نقش مهمی را در خاک ایفا می نمایند و از آنجایی که از بقایای گیاهی مشتق می گردند لذا حاوی کلیه عناصر غذائی مورد احتیاج نباتات می باشند، موادآلی در ساختمان خاک نیز موثر بوده و شرایط فیزیکی خاک را بهبود می بخشند. جانوران خاک نیز از موادآلی تغذیه نموده و از طریق مخلوط کردن خاک و ایجاد مجاری و حفرات باعث بهبود شرایط فیزیکی آن می گردند.

تجزیه و معدنی شدن موادآلی:

معدنی شدن مواد آلی در خاکهای معدنی در حدود 1 تا 4 درصد در سال است.

نسبت کربن به ازت (C/N):

میکروبهای خاک اولین عوامل تجزیه کننده موادآلی درخاک بوده و خود نیز دارای احتیاجات غذائی مشخص هستند در عمل نسبت کربن به ازت در موادآلی در حال تجزیه مورد توجه بوده و هنگامی که مقدار ازت این مواد کاهش یابد میکروبهای خاک در مضیقه قرار گرفته و برای جذب ازت قابل استفاده موجود در خاک با گیاهان عالی رقابت می نمایند در نتیجه موجب بروز مشکلاتی می گردند. از آنجائی که مقدار کربن موجود در موادآلی نسبتاً ثابت بوده و در حدود 50-40 درصد می باشد ولی مقدار ازت آن متغیر و چندین برابر نوسان دارد، لذا مقدار نسبی ازت را می توان از نسبت کربن به ازت بدست آورد. بنابراین با توجه به نسبت کربن به ازت می توان احتمال کمبود ازت و در نتیجه رقابت بین میکروبها و گیاهان عالی را برای جذب ازت قابل استفاده موجود در خاک پیش بینی نمود.

نسبت کربن به ازت برخی از بقایای آلی که غالباً به خاک افزوده می شود در جدول ارائه شده است. این ارقام برای هوموس و انساج نابالغ شبدر شیرین، بین 12-10 و برای خاک اره بالغ بر 400 نیز می گردند. موادی که نسبت کربن به ازت در آنها کم است غنی از ازت بوده لکن موادی که این نسبت در آنها زیاد است دارای مقدار کمی ازت می باشند.

 نسبت کربن به ازت برخی از مواد آلی:

نوع ماده آلی                                                                         نسبت *C/N

هوموس خاک                                                                                  10

شبدر شیرین (جوان)                                                                          12

کود طویله ای (تجزیه شده)                                                                   20

بقایای شبدر                                                                                   23

چاودار سبز                                                                                   36  

بقایای نیشکر                                                                                 50

ساقه های ذرت                                                                               60

کاه                                                                                            80

علف تیموتی                                                                                   80

خاک اراه                                                                                     400

* این ارقام از منابع متفاوتی اخذ شده اند واعداد تقریبی می باشد. بنابراین نسبت ها در مواد فوق الذکر ممکن است به طور قابل ملاحظه ای با ارقام بالا تفاوت داشته باشند.

بقایای گیاهی بالغ که به منزله مواد خام در معرض تجزیه های میکروبی قرار می گیرند حدوداً دارای50 درصد کربن و 1 درصد ازت (C/N=50) بوده و با تجزیه سریع کربوهیدراتها فعالیتهای میکربی بشدت افزایش می یابد. از آنجا که در هنگام تجزیه بقایای گیاهی، معدنی شدن و تثبیت عناصر غذائی به طور همزمان صورت می گیرد، دانستن این نکته که آیا میزان تثبیت ازت بیش از میزان معدنی شدن آن می باشد یا خیر حائز اهمیت ویژه ای است. در این صورت میکروارگانیسم ها برای جذب ازت قابل استفاده موجود در خاک از جمله ازتی که در اثر تجزیه هوموس طی پدیده معدنی شدن ایجاد می گردد، با گیاهان عالی رقابت نموده و در نتیجه موجب کاهش رشد گیاهان عالی می گردند.

مقدار کمبود ازت در یک ماده آلی تجزیه شدنی را با «فاکتور ازت» (Nitrogen Factor) بیان می نمایند. تعریف «فاکتور ازت» عبارت از تعداد واحد ازت معدنی لازم برای 100 واحد ماده آلی است تا بدین وسیله از تثبیت ازت موجود در خاک جلوگیری بعمل آید.

هنگامی که نسبت کربن به ازت بیش از 30 باشد میزان تثبیت ازت بیش از معدنی شدن آنست و در نسبتهای بین 15 تا 30 میزان تثبیت و معدنی شدن ازت برابر و در مواردی که همانند هوموس نسبت کربن به ازت کمتر از 15 می باشد مقدار معدنی شدن ازت بیش از تثبیت آنست.

برای جلوگیری از رقابت بین گیاهان عالی و میکروبهای خاک برای استفاده از ازت چندین راه وجود دارد. اولاً می توان به جای مخلوط کردن کاه یا مواد مشابه با خاک آن را سوزانده و بدین وسیله از افزایش موادآلی به خاک جلوگیری بعمل آورد. ثانیاً درصورتی که بخواهیم فوراً گیاه بکاریم قبل از افزایش موادی که نسبت کربن به ازت در آنها زیاد است کود شیمیائی ازته نیز به خاک می افزائیم. در نتیجه این عمل میکربها در اوائل سال از ازت موجود در کود شیمیائی استفاده نموده و بقایای گیاهی سال قبل را تجزیه می نمایند و پس از آنکه تجزیه بقایای گیاهی به طور کامل انجام گرفت ازت موجود در خاک مورد استفاده گیاهان قرار می گیرد.

حفظ و حراست مواد آلی در خاک:

اگر چه مقدار موادآلی موجود در خاکهای دست نخورده نواحی مرطوب بلافاصله بعد از کشت و زرع کاهش می یابد لکن خوشبختانه این عمل چندان دوامی نیافته و چنانکه قبلاً نیز تأکید گردید معمولاً پس از فقدان شدید اولیه، مقدار موادآلی کم و بیش ثابت می ماند و پس از آن شرایط محیطی در کنترل مقدار موادآلی موثر می باشند. چنانکه بخواهیم خاکی را که مقدار موادآلی آن به حداقل رسیده به حالت اولیه و اصلی برگردانیم تأمین و تجدید پوشش نباتی اولیه آن ضرورت پیدا می نماید. در این صورت با گذشت زمان مقدار موادآلی خاک به حالت تعادل جدیدی درمی آید که مساوی مقدار اولیه آن می باشد.

معمولاً تأمین و افزایش مقدار موادآلی در خاکی که در آن کشت و کار شده است بسیار مشکل و مخارج آن نیز گران است، از این جهت حفظ ونگاهداری موادآلی در خاک بیش از آنچه که برای تولید یک محصول خوب لازم است معقول نبوده و از نظر اقتصادی مقرون بصرفه نیست. از طرفی می باید سعی شود که همواره مقادیر کمی از موادآلی تازه و در فواصل کوتاه به خاک افزوده شود و افزایش مقدار زیاد موادآلی خودداری گردد.

برای تأمین موادآلی در خاک می باید مقداری از بقایای گیاهی به زمین برگردانده شود و این مقدار بستگی به شرایط خاک و اقلیم منطقه دارد. البته شاید بعضی ها برداشت محصول بیشتر را یک عمل مضر و مخرب برای خاک بدانند لکن این طرز تفکر بر روی هم مردود شناخته شده است زیرا عملکرد بیشتر بویژه در مواردی که فقط دانه یا بذر محصول برداشت می شود سبب برگرداندن مقادیر بیشتری بقایای گیاهی به خاک گردیده و در ضمن به علت پوشش گیاهی انبوه تر میزان فرسایش خاک در سطوح شیب دار نیز تقلیل یافته و نتیجتاً باعث حفظ و نگهداری موادآلی بیشتر در خاک می گردد.

اثرات کود سبز :

یکی از اعمالی که از دیرزمان برای بهبود خاک صورت گرفته عبارت از کشت گیاهان لگومینه است. معمولاً مقدار محصول نباتاتی که پس از نباتات لگومینه از قبیل یونجه و شبدر کشت می شوند به میزان قابل توجهی افزایش یافته و دلیل این امر افزایش مقدار ازت موجود در خاک می باشد. در اینگونه موارد ابتدا محصول گیاهان لگومینه برداشت شده و اثرات ثانویه آن در خاک و در محصولات بعدی مفید واقع می گردد. لکن در موارد دیگر گیاهان لگومینه را به منظور زیر و رو کردن و شخم آنها با خاک کشت نموده و بدین وسیله مقدار موادآلی خاک را از طریق کود سبز افزایش می دهند. این عمل بخصوص در خاکهای شنی که محتوای موادآلی آنها بسیار کم است مفید می باشد. در این گونه خاکها مقدار ازتی که از موادآلی خاک آزاد گردیده و به صورت ازت معدنی در می آید ناچیز و همچنین ازتی که به صورت کود به خاک اضافه می گردد نیز ممکن است در اثر آبشوئی قبل از آنکه مورد استفاده گیاه قرار گیرد از پروفیل خاک خارج گردد. در این حالت است که در اواخر تابستان یا پائیز و پس از برداشت محصول، گیاهان لگومینه را کشت نموده و سپس قبل از کشت محصول بعدی در بهار این گیاهان را با شخم به زیر خاک برمی گردانند. تجزیه تدریجی این گیاهان عناصر غذائی و بویژه ازت را برای مدت چند هفته پس از کشت بهاره در اختیار گیاه می گذارد. کود سبز اثر زیادی در افزایش مقدار موادآلی خاک نداشته لکن موجب افزایش ذخیره ازت در خاک (و سایر عناصر غذائی) می گردد. از جمله سایر اثرات مفیدکود سبز حفاظت از خاک در مقابل فرسایش و کاهش میزان آبشوئی عناصر غذائی می باشد، لکن اثر عمده کود سبز که از نظر اقتصادی نیز مهم و قابل توجه است همان افزایش ذخیره ازت در خاک است. نباتاتی که به منزله کود سبز کشت می شوند خاک را کاملاً تهی از آب نموده و باعث خشکی آن می گردند و بدین سبب مقدار محصول نیز کاهش می یابد.

استفاده از «پیت» :

مواد پیت که به منظور بهبود خاک بدان اضافه می گردند شامل خزه ها (Moss Peat) و علوفه رید (Reed- Sedge) ، سبح (Sedge) ،دم گربه ای (Catlails) می باشند و علاوه بر آن مواد هوموسی که کاملاً تجزیه یافته اند نیز پیت را تشکیل می دهند. از مواد فوق الذکر نیز غالباً به منظور مالچ ها و مصارف گلخانه ای استفاده می گردد. 

برخی از خواص مواد پیت معمولی باغبانی در جدول زیر آورده شده است. مقدار کم ازت (نسبت زیاد C/N) مواد پیت حاصله از اسفاگنوم سبب کاهش موقتی ازت قابل استفاده در خاک می گردد. در هر حال pH اسیدی این مواد باعث می گردد که به منزله مالچ های مناسب برای گیاهان اسید دوست از قبیل آزالیا (Azaleas) و رودوندرون (Rhododendrons) مصرف گردند. مواد پیت مشتق شده از خزه ها دارای ظاهری مناسب بوده و گیاهان بخوبی در آنها استقرار می یابند. این مواد از خرد شدن و از هم پاشیدگی خاک سطحی در برابر قطرات باران جلوگیری نموده، در نتیجه خلل و فرج خاک را حفظ می نمایند. در خاکهایی که مواد فوق بدان افزوده گردیده است آب آبیاری نیز بسرعت به داخل خاک نفوذ می نماید.




foot issues
دوشنبه 27 شهریور 1396 03:43 ب.ظ
I am now not sure the place you are getting your information, but good topic.
I must spend some time studying more or figuring
out more. Thank you for wonderful information I was on the
lookout for this info for my mission.
Foot Complaints
دوشنبه 16 مرداد 1396 05:58 ق.ظ
Good day! I simply wish to offer you a big thumbs up
for your excellent information you have right here
on this post. I am returning to your website for more soon.
http://holtggjofhqath.exteen.com
شنبه 14 مرداد 1396 06:54 ق.ظ
Wonderful work! This is the type of information that should be shared
around the internet. Shame on the search engines for now not positioning this
put up higher! Come on over and visit my web site . Thank you =)
BHW
پنجشنبه 7 اردیبهشت 1396 03:43 ب.ظ
I absolutely love your website.. Great colors & theme.
Did you build this site yourself? Please reply back as I'm trying to create my own site and
want to learn where you got this from or what the
theme is called. Appreciate it!
BHW
سه شنبه 29 فروردین 1396 10:09 ق.ظ
Good day! This post could not be written any better!
Reading this post reminds me of my good old room mate!
He always kept chatting about this. I will forward this article to him.
Fairly certain he will have a good read. Thanks for sharing!
BHW
سه شنبه 22 فروردین 1396 01:29 ب.ظ
Thanks very interesting blog!
manicure
یکشنبه 20 فروردین 1396 04:18 ق.ظ
I savor, lead to I discovered just what I was taking a look
for. You have ended my four day lengthy hunt! God Bless you man. Have a great day.
Bye
ناصری
پنجشنبه 22 آبان 1393 11:14 ق.ظ
سلام
چراهرچی درمورد هیومین اسید میگردم چیزی پیدانمی کنم؟لطفا یه سایت معرفی کنید
محسن
جمعه 28 آبان 1389 12:23 ب.ظ
بهتراست بقایای خاك روی خاك باشند یا زیر خاك
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر